Sanne (begin dertig) is tien jaar samen met haar vriend als ze eindelijk zwanger raakt. Hij schrikt en trekt zich terug, zij vindt troost bij een collega. Over een verliefdheid die niet had mogen bestaan, een bekentenis in een hotelkamer en wat er daarna overbleef. ‘Ik dacht: dit kan echt niet. En dit mag ook niet.’
Tekst: Annette Burgers
Ze heet geen Sanne. Dat is het eerste wat ze afspreken, nog voor er iets anders gezegd is. Haar echte naam blijft buiten dit verhaal. Dat geldt ook voor het bedrijf waar ze werkte, voor de collega en voor haar vriend. Wat er dan nog over is, is wat er gebeurde. Daarvoor is ze gekomen.
Ze mailde zelf. Ze had veel gehad aan de podcasts, schreef ze, maar over één onderwerp ging het nooit. Dus rijdt ze naar Den Haag en gaat ze voor het eerst van haar leven achter een microfoon zitten. In één zin zegt ze waar het over gaat.
‘Ik ben tijdens mijn zwangerschap verliefd geworden op een andere man. Op een collega.’
En meteen daarna, alsof ze het voor zichzelf ook nog even moet vaststellen: ‘Ik denk dat dit best wel veel voorkomt.’
Een lieve vriend
Eerst iets over het begin, want dat hoort erbij. Sanne en haar vriend leerden elkaar kennen toen ze begin twintig was. Inmiddels zijn ze tien jaar samen. Ze maakten de studententijd samen mee en reisden veel. ‘Eigenlijk gewoon een hele stabiele, fijne relatie. Ik heb ook een hele lieve, lieve vriend.’
Ze zegt het twee keer: lieve, lieve. Het is geen beleefdheid, het is iets wat ze kwijt wil voordat de rest komt.
Over trouw hadden ze afspraken gemaakt, of eigenlijk één. ‘We hebben wel tegen elkaar gezegd: als er spanning hangt met iemand, gaat het erom wat je ermee doet. Maar een harde grens is: probeer het niet fysiek te maken.’
Over de rest, over gevoelens, aandacht en wie je ’s avonds een berichtje stuurt, hadden ze niets afgesproken. Dat leek niet nodig.
Iets wat in de ruimte hangt
Drie jaar geleden begint Sanne aan een nieuwe baan. Ze moet veel samenwerken met één collega: projecten, vergaderingen, uren samen in dezelfde ruimte. Hij is iets ouder dan zij en getrouwd. ‘Het was een best amicale man. Hij had een soort charme. Als hij een ruimte binnenkwam, zag je vrouwen ook zo kijken: oh, dit is een bijzondere verschijning.’ Het zit niet alleen in hem, het zit ook tussen hen. ‘Als we samen vergaderden, merkte ik gewoon aan elkaar dat er iets hing. Een soort chemie. We waren er allebei een beetje door overdonderd.’
Na een paar vergaderingen spreekt hij het als eerste uit: dit is wel een beetje gek, wat hier tussen ons hangt. Ze zijn het met elkaar eens. Ze zijn het er ook over eens dat dit niet is hoe het met collega’s hoort te zijn. ‘Als je in de kroeg iemand tegenkomt en er hangt spanning, dan zie je die persoon daarna nooit meer,’ zegt ze. ‘Met een collega is dat een ander verhaal. Die zie je elke dag.’ Ze neemt zich voor er niets mee te doen. Dat lukt een tijd.
Over twee jaar
Dan wordt het thuis ingewikkeld, en dat begint jaren eerder. ‘Ik wil al heel lang kinderen. Ik zei tegen mijn vriend dat ik graag kinderen wilde, en dan zei hij: nu is nog niet het moment, misschien over twee jaar. Dan waren die twee jaar voorbij en zei ik het weer. En dan zei hij: misschien over twee jaar.’ Ze vertelt het zonder bitterheid. Het is gewoon hoe het ging, keer op keer. Tot ze op een punt komt dat ze de vraag anders stelt. ‘Ik zei: als ik één ding zeker weet, is het dat ik moeder wil worden. Als jij er nog niet aan toe bent, is dat goed. Maar dan moeten we wel kijken of deze relatie nog kans heeft.’
Hij antwoordt dat hij het ook wil. Met haar. Ze gaan ervoor. Ze hadden zich erop ingesteld dat het lang kon duren, want haar vriend heeft een aandoening die zijn vruchtbaarheid kan beïnvloeden. Het duurt niet lang. Ze is vrijwel meteen zwanger.
Op de bank
Haar vriend is blij, zegt ze, maar hij schrikt vooral. ‘Hij zei: ik heb me er nog helemaal niet op voorbereid.’ In zijn vriendengroep is hij de eerste die vader wordt. ‘Ik zat helemaal op die roze wolk, en we konden elkaar daar niet in vinden.’ Ze groeien uit elkaar zonder dat iemand dat uitspreekt. Hij gaat op reis met vrienden en heeft veel avonden waarop hij uitgaat. Zij is thuis. ‘Ik was de eerste drie maanden echt kotsmisselijk. Ik lag alleen maar op de bank. Het was ook niet gezellig. En hij ging gewoon heel erg zijn gang.’ Later zal hij het zelf zo verwoorden: hij zag die negen maanden als de tijd om er nog alles uit te halen, voordat de baby er was.
Heeft hij misschien meer ja gezegd voor haar dan voor zichzelf? ‘Achteraf denk ik wel, ja. Op dat moment had ik het idee dat hij het zelf ook heel graag wilde. Maar toen ik eenmaal zwanger was en ik aan hem zag dat hij een beetje teleurgesteld was, dacht ik wel: shit. Misschien wilde hij het toch nog niet echt.’
Hoe gaat het met je?
Op het werk ziet de collega dat het niet goed met haar gaat. Hij vraagt hoe het met haar gaat en of er iets is. ‘Ik zei: het gaat nu even niet zo lekker. Thuis ook niet.’ Het gesprek komt op kinderen. Ze vraagt of hij die heeft. ‘Hij zei: nee, ik had het wel heel graag gewild. Maar mijn vrouw is onvruchtbaar.’ ‘Toen dacht ik: oké, dit is wel een hele rare situatie.’
Op dat moment staan ze allebei op de plek waar de ander zou willen staan. Zij is zwanger van een man die er nog niet klaar voor is. Hij wilde niets liever dan vader worden, en dat is nooit gelukt. Hij is bij zijn vrouw gebleven en is er nog steeds. Vanaf dan gaat het snel. Ze praten niet meer alleen via Teams over werk, ze wisselen nummers uit en appen ’s avonds. ‘Als hij niet lekker in zijn vel zat, stuurde hij mij een berichtje. Als ik niet lekker in mijn vel zat, stuurde ik hem een bericht. Het werd veel intiemer dan alleen collegiaal contact.’
Eerst is het een vriendschap. Daarna is het meer dan dat, en ook dat spreken ze uit. Hij doet het als eerste. ‘Toen dacht ik: ja, dit voel ik ook. Dit is echt verliefdheid.’ Hoe merkte ze het? ‘Heel veel aan hem denken. Als ik hem op kantoor zag, even zo’n kriebel in mijn buik. Oh, daar is hij weer. Een continue spanning.’
Twee dingen tegelijk
Dat is het moeilijkste om uit te leggen, zegt ze: hoe het kan dat iets goed voelt en tegelijk verkeerd. ‘Het was heel dubbel. Ik zat echt op een roze wolk, omdat ik verliefd was en ondertussen zwanger. Ik was ook heel gelukkig dat ik zwanger was. Maar tegelijkertijd voelde ik me schuldig. Ik dacht: ik zou dit gevoel en die spanning eigenlijk liever met mijn vriend willen hebben.’ Heeft ze geprobeerd haar vriend erbij te halen, om tegen hem te zeggen: ik heb je nodig? Haar antwoord is eerlijk. ‘Nee. Achteraf had ik het misschien meer uit hem kunnen trekken. Maar ik deed ook wel makkelijk. Zo van: oké, jij doet toch je eigen ding, dan trek ik wel lekker naar die andere man toe.’
Doen alsof
Overdag op kantoor wordt het lastig. Ze spreken elkaar de hele avond, en de volgende ochtend zitten ze tegenover elkaar in het teamoverleg. ‘Dan moesten we toch een soort houding aannemen. Oh, hallo, hoe gaat het met jou? Alsof we elkaar alleen op het werk spraken. Er kwam zo’n onderhuidse spanning.’
Op borrels zoekt hij haar op. Hij komt naast haar staan en raakt haar soms even aan. ‘Ik probeerde die afstand meer voor mezelf te houden.’ Later, als ze al met verlof is, vertelt hij haar dat er zoveel momenten waren waarop hij haar het liefst had gezoend, maar dat hij zich inhield. Ze besluiten samen afstand te nemen. Het houdt drie, misschien vier weken stand. ‘We moesten natuurlijk samenwerken. Dan gingen we heel politiek correct met elkaar om, maar ondertussen voelde je die spanning wel. Ik zei ook: het voelt gek dat we nu doen alsof er niks is.’
Ze appen weer. Al die tijd vertelt ze het aan niemand. Geen vriendin, geen zus, niemand. ‘Ik dacht: dit kan echt niet. En dit mag ook niet.’
Huilen in de auto
Tegen het einde van haar zwangerschap hoort ze van haar manager dat haar contract niet wordt verlengd. Niemand zegt het hardop, ‘want dat mag natuurlijk niet’, maar het komt erop neer dat ze zwanger is en lang met verlof gaat, en dat ze daarom niet meer welkom is. De collega steunt haar. Hij vindt dat dit niet kan. Haar vriend is ondertussen ‘best wel veel met vrienden op pad’. Nog steeds, ook nu ze zo ver is in haar zwangerschap. ‘Ik voelde me best wel eenzaam. En dat ging ik echt bij hem opzoeken. Als ik me alleen voelde, stuurde ik hem een berichtje.’
Op het werk krijgt ze een afscheidsborrel die ook een babyshower is. Hij is emotioneel. Hij zegt dat hij het jammer vindt dat ze weggaat en niet meer terugkomt. Daarna rijdt ze naar huis. ‘Ik weet nog dat ik in de auto echt moest huilen. Ik dacht: jeetje, ik vind het gewoon heel shit. Niet eens zozeer om dat bedrijf, maar meer dat ik hem een soort van kwijtraak.’ Het is een dubbele rouw. Ze verliest haar baan, en ze verliest de persoon bij wie ze terechtkon. Voor ze wegging zei ze tegen hem dat ze het heel jammer zou vinden als ze elkaar nooit meer zouden spreken. Dan houden we toch contact via de app, zei hij.
Dat doen ze.
Een gedeelde schok
In de weken daarna gebeurt er in Nederland iets ergs, iets wat groot in het nieuws komt. Ze wil er niet te veel over zeggen. Een collega met wie ze allebei direct samenwerkten, is erbij betrokken. ‘We waren er allebei helemaal van slag. En daarin konden we elkaar ook vinden.’ Het contact wordt weer intensiever. Bij haar vriend kan ze er niet terecht, zegt ze. Hij is nog veel met zichzelf bezig, heeft het druk op zijn werk en kent die collega niet.
Dan wordt haar dochter geboren.
Ze stuurt de ex-collega een bericht om te laten weten dat ze bevallen is en hoe het ging. Hij schrijft terug dat ze een lieve moeder is. ‘Hij gaf heel erg die emotionele support.’ Thuis verandert er wel iets. Haar vriend kan niet anders meer, de baby is er. Maar makkelijk is het niet. ‘Ik was ontzettend verliefd op mijn dochter. Maar je slaapt nachten niet en je bent niet meteen de leukste versie van jezelf. En we waren negen maanden lang niet per se naar elkaar toe getrokken.’
De spa
Dan wil de collega afspreken. Hij wil haar zien. ‘Ik dacht: ik wil jou ook zien. Maar ik ben ook moeder geworden. Bij mij veranderde er iets. Mijn dochter komt echt op de eerste plaats. En mijn vriend heeft dan wel de afgelopen negen maanden afstand genomen, maar hij is wel de vader van mijn kind.’ Toch plannen ze een moment. Twee weken voor die afspraak zegt haar vriend dat ze een pittig jaar achter de rug hebben en dat hij haar graag een weekend mee wil nemen naar de spa.
Ze gaan. Het is fijn, zegt ze, juist omdat het fijn is. ‘We waren gewoon weer even samen. En toen voelde ik me zo schuldig.
’s Avonds in de hotelkamer vertelt ze hem alles: wat er gebeurd is en wat er het afgelopen halfjaar in haar is omgegaan. Hij is geschokt. Maar hij zegt ook dat hij blij is dat ze het vertelt. Hij had gemerkt dat ze afstandelijker was en wist niet waardoor. ‘En voor mezelf voelde het ook een beetje als een bevrijding.’ Hij zegt meteen iets wat ze niet had verwacht: dat hij haar de afgelopen negen maanden te weinig aandacht heeft gegeven. En in dezelfde adem zegt hij: ‘Ik wil dat je al het contact met die collega nu verbreekt. En dan hebben we het er niet meer over.’
Wat later komt
Zo gaat het natuurlijk niet. ‘Later merkte ik dat hij toch ook nog boos was. In eerste instantie zei hij dat hij het begreep, maar later bleek dat niet helemaal zo te zijn.’ Er is nooit iets fysieks gebeurd, de harde grens is nooit overschreden. Maar emotionele ontrouw voelt voor de partner vaak net zo echt als fysieke ontrouw. ‘Ik zie in mijn praktijk dat voor veel mannen het gevoel van bedrogen worden sterker is als er seks is geweest,’ zegt Annette Burgers, relatietherapeut en ontrouwexpert. ‘Veel vrouwen vinden juist de emotionele connectie moeilijker te verteren. Al zijn er op beide veel uitzonderingen. En een eerste reactie is vaak shock. De boosheid komt meestal later.’
Ze zijn net ouders, ze slapen slecht, en nu is er ook dit. ‘Er was veel onrust. Het kwam allemaal tegelijk en daardoor kwam er eigenlijk juist meer afstand.’
Amputeren
Sanne breekt het contact af. Ze kiest voor haar gezin, zegt ze. Maar ze wil de collega nog één keer spreken, om het af te ronden. ‘Ik zei tegen hem: ik wil niet met je afspreken, want dat voelt niet goed. Maar ik zou het contact wel willen houden. Toen zei hij: nee, als jij niet met mij wilt afspreken, dan is het ook klaar. Dan moeten we elkaar helemaal niet meer spreken.’ Er komt geen afscheidsgesprek. Het is gewoon voorbij.
‘Dat vond ik heel lastig. Ergens had ik het gevoel dat ik het nog wel wilde. Ik deed het ook omdat het niet anders kon.’
Het was geen keuze die honderd procent van haarzelf kwam, en dat maakt het zwaarder, voor haar en ook voor haar vriend. ‘Mensen denken vaak dat het makkelijk is,’ zegt Burgers. ‘Met je hoofd kies je voor de vader van je kind en wil je er alles aan doen om de relatie te laten werken. Maar iemand van de ene op de andere dag uit je leven amputeren, dat is nog wel een ding.’ ‘Ik had echt het gevoel dat mijn hart gebroken was. Op een gekke manier.’
Overcommunicatie
Ze gaan niet in relatietherapie. Wel praten ze veel, meer dan ooit in die tien jaar. En voor het eerst vertelt haar vriend hoe hij die maanden heeft beleefd: zijn angst en zijn worsteling met het vaderschap, hoe zwaar hij de eerste tijd na de bevalling vond. ‘Dat hielp heel erg om samen weer een manier te vinden om met de situatie om te gaan.’
Eén ding neemt hij haar wel kwalijk, en het is niet wat je zou verwachten. Het is niet de verliefdheid. ‘Hij zei: ik snap dat het gebeurd is, ik had negen maanden geen aandacht voor je. Maar hadden we het maar eerder met elkaar gehad. Dan hadden we het samen kunnen bespreken, in plaats van dat jij het met een andere man ging bespreken.’
Burgers gebruikt daar een beeld voor. ‘Stel dat je samen over een bospad loopt. Op een gegeven moment kiest een van de twee in stilte een zijpad, terwijl de ander denkt dat jullie nog naast elkaar lopen. Als je bij die splitsing had gezegd: het loopt niet lekker tussen ons, ik ben je kwijt, en ik krijg ineens veel aandacht van een collega en dat doet me iets, wat gaan we doen? Dan was het iets van jullie samen geweest. Nu was het zijn ding en haar ding. En dat werd afstand.’
Hun nieuwe afspraak gaat niet meer alleen over wat je met je lichaam doet. ‘Als een van ons het gevoel heeft dat er iets groeit voor iemand anders, bespreken we dat meteen met elkaar. En dan kijken we samen: waarom zoek je dit? Wat missen we in onze relatie, waardoor we dit opeens interessant vinden?’ In theorie verdient dat een tien, zegt Burgers, en dan moet de praktijk het nog laten zien.
Eén vriendin
Pas achteraf vertelt Sanne het aan een vriendin. Ze verwachtte een oordeel. Dat krijgt ze niet. ‘Ze zei: had je het maar eerder tegen me gezegd, dan had ik je kunnen helpen. Het moet voor jou ook eenzaam zijn geweest dat je dit zo lang in je eentje hebt gedragen. ‘Daarna vertelt ze het aan nog een paar vriendinnen, niet aan iedereen. Haar vriend vertelt het aan één vriend.
Wat had ze toen nodig gehad? ‘Herkenning. Ik heb het wel opgezocht. Maar ik denk dat verliefd worden je overkomt, en dat het iedereen kan overkomen. Hoelang je ook samen bent, en of je nou fysiek vreemdgaat of niet. Het helpt als je herkenning vindt, of met andere mensen praat.’ Daarom zit ze hier.
Eén kind, voorlopig
En nu? Haar dochter staat op de eerste plaats en haar vriend is er weer. ‘Ik weet nu wat ik op dat moment zo miste in de relatie: communicatie. Doordat dit is gebeurd, weet ik ook waar we aan moeten werken.’ Voelt ze zich meer met hem verbonden dan daarvoor?
‘Ja, zeker.’
En hij met haar?
‘Dat hoop ik ook.’
Meer kinderen? ‘Ik zou er nog wel meer willen. Maar voorlopig houden we het nog even bij eentje.’
Wat Sanne anderen wil meegeven
Voor wie zwanger is en verliefd op een ander, of iets vergelijkbaars meemaakt:
- Wees niet te streng voor jezelf. Verliefdheid overkomt je. Het kan iedereen gebeuren, hoe lang je ook samen bent.
- Neem geen overhaaste beslissingen. Zeker tijdens een zwangerschap spelen hormonen een grote rol. Heftige gevoelens, of het nu geluk, verdriet of boosheid is, zijn geen goed moment voor grote keuzes.
- Praat eerst met je partner, niet met de ander. Zeg het hardop als het thuis niet lekker loopt, ook als het ongemakkelijk is. ‘Overcommunicatie’ is nu hun belangrijkste afspraak.
- Draag het niet alleen. Vertel het aan een vriendin of iemand die je vertrouwt. Sanne verwachtte een oordeel en kreeg begrip.
- Kap het contact eerder af. Achteraf had Sanne het contact willen stoppen toen ze met verlof ging. Maak gebruik van zo’n natuurlijk moment als het zich aandient.
- Zoek herkenning. Lees, luister en praat met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Herkenning geeft erkenning: dit kan gebeuren.
- Maak afspraken over gevoelens, niet alleen over seks. Sanne en haar vriend spraken alleen over fysieke grenzen. Nu bespreken ze meteen wanneer er gevoelens voor een ander ontstaan.
- Vraag je af wat je mist. Waarom zoek je dit? Wat ontbreekt er in je relatie, waardoor iemand anders opeens zo interessant wordt?
- Verwacht dat de boosheid later kan komen. De eerste reactie van je partner is vaak shock en niet het eindpunt. Geef elkaar tijd.
- Neem je verdriet serieus. Afscheid nemen van de ander kan voelen als een gebroken hart, ook als je zelf kiest voor je gezin. Dat is rouw, en daar mag ruimte voor zijn.
En wat Annette Burgers eraan toevoegt
- Emotionele ontrouw voelt ook als ontrouw. Dat er niets fysieks is gebeurd, maakt het voor je partner niet per se minder pijnlijk.
- Iemand ‘amputeren’ uit je leven is zwaarder dan je denkt. Ook als je met je hoofd een heldere keuze maakt, heeft je hart tijd nodig.
- Blijf naast elkaar op het bospad lopen. Als je merkt dat je een eigen route kiest, ga dan terug en haal je partner op. Benoem wat er speelt voordat je de splitsing neemt.
- Zoek een supporter. Zowel wie vreemdging als wie bedrogen is, heeft baat bij minstens één vertrouwenspersoon. Een geheim in je eentje dragen is eenzaam, en bij familiebijeenkomsten zit je dan met een masker op.
Luister het hele gesprek
Het volledige gesprek met Sanne is te beluisteren in de podcast van Ontrouwexpert: Luister de aflevering hier
Wil je verder lezen? In het boek Sterker na ontrouw en op www.ontrouwexpert.nl vind je meer over herstel na ontrouw. Daar staan ook gratis e-books en informatie over het Affaire Café, waar je ervaringen deelt met mensen die in dezelfde driehoek zitten.
Wil jij jouw verhaal vertellen?
Sanne vertelde haar verhaal omdat ze zelf zo graag herkenning had gevonden. Misschien heb jij ook een verhaal dat een ander verder kan helpen, als degene die bedrogen is, als degene die vreemdging of als de derde. Bijvoorbeeld rond een zwangerschap, of in een heel andere situatie.
Je kunt anoniem blijven. Vertellen hoeft niet: je kunt je verhaal ook opschrijven, dan lees ik het voor. Het gaat nooit om iemand de schuld geven. Het gaat erom anderen herkenning, erkenning en moed te geven.
Mail naar info@ontrouwexpert.nl
Heb je een vraag voor Sanne? Die kun je ook naar dat adres sturen, dan geef ik hem aan haar door.
Is het normaal om verliefd te worden op een ander als je zwanger bent? Het komt vaker voor dan mensen denken. Een zwangerschap zet een relatie flink in beweging. Als partners elkaar in die periode kwijtraken, kan iemand anders ineens in de leegte stappen die ontstaat. In de praktijk van Annette Burgers komt het steeds vaker voorbij.
Is emotionele ontrouw ook ontrouw? Voor veel partners wel. Ook als er niets fysieks is gebeurd, kan een intensieve emotionele band met een ander voelen als verraad. Vaak juist omdat de partner die intimiteit zelf had willen delen.
Moet ik het mijn partner vertellen? Daar is geen standaardantwoord op. Sanne ervoer het vertellen als een bevrijding, en haar vriend vond het vooral jammer dat ze het niet éérder had gezegd. Wil je hierover nadenken met iemand die meekijkt zonder oordeel? Een Clarity-gesprek via ontrouwexpert.nl kan helpen.