Voor het eerst aan tafel: een avond met de bedrogene, de derde — en de lege stoel ertussen
Verslag van het eerste Affaire Café (15-10-2026) met alle rollen, door Annette Burgers
Acht uur ’s avonds, donderdag 15 oktober. Mijn scherm is gevuld met kleine vierkantjes — gezichten die net voor het beginnen nog snel een slok koffie nemen, een hond die blaft op de achtergrond, iemand die moppert dat ze niet zo handig is met Teams. Doodgewone chaos, het soort dat bij elke online bijeenkomst hoort. En toch weet ik, terwijl ik iedereen welkom heet, dat wat er die avond gaat gebeuren alles behalve gewoon is.
“Spannend, zo’n Affairecafé met alle rollen,” zeg ik, en ik meen het. Ik heb eerder Affaire Café’s georganiseerd, maar altijd gescheiden: een avond voor wie bedrogen is, een avond voor wie vreemdging, een avond voor de derde. Vanavond, voor het eerst, zitten ze samen aan tafel. Niet om elkaar de schuld te geven. Om te laten zien dat het, onder alle pijn, hetzelfde verhaal is — gezien vanuit drie andere stoelen.
Twee van die stoelen zijn gevuld. De derde blijft leeg.
De lege stoel
Ik had drie gasten uitgenodigd. Maaike, die bedrogen is. Eva, die de derde was. En Bente, die zelf is vreemdgegaan. Een dag voor het Café liet Bente weten dat ze zich moest terugtrekken — het lag thuis nog te gevoelig. Ze had wel een brief geschreven, een lange, over waarom ze er niet bij kon zijn.
Maar haar afwezigheid zegt op zichzelf al iets essentieels over waarom dit Café nodig is. Het is, zoals ik die avond ook hardop zeg, “zo’n heftig onderwerp, zo’n groot taboe.” Zelfs het praten erover — in alle veiligheid, anoniem bijna, achter een scherm — kan al te dichtbij komen. Ik merk het zelf ook, vertel ik de groep. Ik heb zelf, in een ander leven, de rol gehad die Bente vanavond zou hebben geweest. En ook nu nog, in mijn eigen relatie, is dat niet altijd makkelijk — hoe open ik er ook over ben in mijn boek en mijn podcast. Het taboe zit overal, ook bij mij aan de keukentafel.
Dus gaan we met z’n drieën verder. Ik, als gastvrouw en met mijn eigen geschiedenis. En Maaike en Eva, die wél konden komen.
Maaike: eenentwintig jaar getrouwd, en een intuïtie die ze niet meer vertrouwde
Maaike stelt zich voor met een helderheid die me meteen raakt. Eenentwintig jaar getrouwd, en gelukkig, zegt ze erbij. Toen ze ongeveer tien jaar getrouwd waren, kwam aan het licht dat haar man, nog vóór hun huwelijk, een affaire had gehad. Tien jaar lang had ze er niets van geweten — of eigenlijk: tien jaar lang had ze er wél iets van gevoeld, en was haar steeds opnieuw verteld dat ze zich dat verbeeldde.
Dat is, zegt ze als ik haar vraag naar haar grootste dilemma, wat haar het meest heeft gekost. Niet zozeer de affaire zelf. Wel het feit dat haar man, telkens wanneer ze vroeg of er iets was, zei van niet. “Er was op dat moment ook echt niks,” vertelt ze. Geen nieuwe affaire, geen leugen over het heden. Maar er ontbrak één woordje: meer. Er was niets meer. Ooit was er wel iets geweest. “Dat maakte dat ik dacht: oké, dus er is iets mis met mij. Ik voel iets wat er eigenlijk niet is.” Ze duwde haar eigen gevoel jarenlang weg — met als gevolg, zegt ze er nuchter bij, dat ze ook op andere momenten in haar leven haar intuïtie niet meer vertrouwde.
Hun herstel kwam, vertelt ze, niet uit één groot gesprek maar uit duizend kleine. Haar man leerde zich niet langer te verstoppen achter ongemak — ook niet over iets kleins als een zakendiner waar hij geen zin had om over te beginnen. “Ik wil gewoon alles weten,” zegt Maaike. “Want hoe langer jij wacht, hoe meer ik in mijn hoofd allerlei verhalen ga zitten maken.” Die openheid, vol te houden, jaar na jaar, is wat hen volgens haar heeft gered. Hun verhaal — gefictionaliseerd, maar wel degelijk hún verhaal — staat inmiddels in haar boek De Biecht, geschreven vanuit twee perspectieven tegelijk: het hare, en dat van haar man.
Eva: de derde die wist, en toch bleef
Eva vertelt haar verhaal met een zachtheid die het tegenovergestelde lijkt van wat je misschien zou verwachten van “de derde” — een woord, zegt ze later die avond zelf, dat klinkt alsof je een soort tikkertje speelt en gewoon af bent zodra het stopt.
Zesendertig jaar, moeder van twee, holistisch therapeut. Twee jaar lang was ze betrokken bij een affaire met een getrouwde man met een gezin — iets wat ze vanaf het allereerste moment wist. Ze was, vertelt ze, net uit een destructieve relatie gekomen toen het begon, en voelde zich voor het eerst in lange tijd weer begeerd. “Ik mocht er zijn,” zegt ze. Maar wat ze in het begin voor aandacht aanzag, bleek achteraf iets anders: kruimels. “Ik begon in te zien dat ik het eigenlijk met broodkruimels deed,” vertelt ze. “En dat vond ik onwijs pijnlijk.”
Het meest confronterende moment van die twee jaar, vertelt ze, was een zin die ze zichzelf op een gegeven moment hardop hoorde zeggen tegen haar systeemtherapeut: dat ze zichzelf en man gunde die volledig voor haar zou kiezen. “Ik vond het heel confronterend om die woorden mezelf te horen zeggen. Want daarmee was ik eigenlijk naar hém aan het wijzen. Terwijl ik maar één ding te doen had: naar binnen keren.”
Dat ze er uiteindelijk uitstapte, kwam niet door een groot keerpunt, maar doordat het steeds harder op de deur klopte — haar eigen besef dat ze zichzelf tekortdeed. De zin die ze zichzelf toen meegaf, schreef ze letterlijk voor zich op deze avond: “Je hoeft niet te wachten tot iemand anders jou kiest, om jezelf die plek te mogen geven.” Ze zegt het rustig, maar je voelt aan alles hoeveel het haar heeft gekost om daar te komen.
Schuld en schaamte: het hart van de avond
Na de dilemma’s komt de ronde die ik van tevoren al aankondig als “het hart van vanavond”: schuld en schaamte. Het is het thema waar, merk ik telkens weer in mijn praktijk, iedereen in de driehoek mee te maken krijgt — ongeacht de rol.
Voor Maaike, vertelt ze, was het vooral niet de schaamte maar het onbegrip van haar omgeving dat pijn deed. Vrienden en familie vonden het lastig erover te praten; zij had juist behoefte om het wél te delen. Schuld voelde ze wel, maar anders dan je zou verwachten: niet schuld over wat haar man deed, maar een onderzoekende blik naar haar eigen aandeel. “Ik heb destijds niet naar hem geluisterd,” zegt ze eerlijk. “Ik was met mijn eigen leven bezig. Ik heb wel gevraagd of er wat was, maar op een gegeven moment ben ik daarmee gestopt, omdat er niet zoveel uitkwam. Dat had ik niet moeten doen.”
Voor Eva zat de schaamte dieper en dichterbij. Ze had een paar mensen in vertrouwen genomen — haar broer, een vriendin die de man in kwestie ook kende. Maar toen die vriendin begon te vragen “hoe is het nu, stop je er al mee,” voelde Eva het oordeel toenemen. Ze ging liegen. Op een gegeven moment vertelde ze zelfs dat de affaire al gestopt was, terwijl dat niet zo was. “Je wereldje wordt dan heel klein,” zeg ik, en ze knikt. Er is op een gegeven moment geen plek meer waar je je hele verhaal nog kwijt kunt — behalve bij degene met wie je het geheim deelt. Dat is, denk ik hardop met de groep, ook precies wat een affaire zo onvergelijkbaar maakt met een gewone relatie: het wordt verbonden door een geheim, niet door de alledaagse, onromantische werkelijkheid van samen leven.
Afscheid, en wat ervoor terugkwam
De laatste ronde gaat over afscheid en lessen — van de affaire zelf, of van het oude zelfbeeld dat ermee gepaard ging.
Maaike vertelt over het moment waarop zij en haar man elkaar, na alles, opnieuw trouw beloofden. Niet als vanzelfsprekendheid, maar als iets waar ze allebei actief voor kozen. “Dat we ons allerbest zullen doen om dit niet nog een keer te laten gebeuren — dat geeft mij heel veel vertrouwen terug. In ons, in hem, en in mezelf.” Ze is er eerlijk bij: het is geen rechte lijn geweest. Er zijn nog weken geweest met oude angsten, oude triggers. Maar ze weet inmiddels sneller een plek te geven aan wat er dan in haar opspeelt.
Eva’s les ligt dichter bij zichzelf. “Dat ik zoveel meer mag ontvangen dan wat ik destijds deed,” zegt ze. “En niet alleen mezelf — ik gun het iedereen. Gelijkwaardigheid. Dat je verlangens er ook mogen zijn binnen een verbinding, en uitgesproken mogen worden.” Ze kijkt, zegt ze, met mildheid terug op de vrouw die ze toen was. Niet omdat wat er gebeurde goed was, maar omdat het haar uiteindelijk heeft gebracht waar ze nu is: in een relatie waarin ze voor het eerst voluit gekozen wordt.
Op de vraag of het ooit weer “gewoon” wordt, komt Maaike met een beeld dat is blijven hangen, ook bij mij: Japanse porseleinen kopjes, gerepareerd met goud. Niet onzichtbaar gemaakt, niet gedaan alsof de breuk er nooit was geweest — maar een voorwerp dat, juist door de reparatie, een mooier verhaal heeft gekregen dan daarvoor.
Geen winnaars, wel een stilte die werd doorbroken
Tegen het einde van de avond, als er ruimte is voor vragen uit het publiek, gebeurt er iets dat ik niet had kunnen plannen en dat precies laat zien waarom ik dit doe. In de chat, naast de gestelde vragen, begint het te verschijnen: ik ben ook de derde. En nog een keer. En nog een keer. Niet van mensen die het hardop durven zeggen met beeld en geluid aan — daarvoor is de schaamte vaak nog te groot — maar wel getypt, in het donker van hun eigen scherm, zichtbaar voor de groep.
Maaike zegt tegen het eind iets dat precies samenvat waar deze avond over ging: “Ik ben echt op een punt dat ik kan zeggen: in zo’n driehoek zijn geen winnaars. Zelfs in het begin had ik zoiets van, mijn man zat lekker van twee walletjes te eten. Maar zoveel als we erover gepraat hebben, en hoe hij er ook over vertelt — nee, dat was helemaal niet leuk. Er zijn geen winnaars in zo’n driehoek. Die derde deed ook zichzelf iets aan.”
In de dagen na het Café kreeg ik een paar berichten terug. Niet veel — dit soort onderwerpen leent zich niet voor uitbundige reacties — maar precies van het soort waarvoor ik dit doe. Eén ervan was kort: “Ik dacht dat ik de enige was.” Dat is, denk ik, de kern van de winst van zo’n avond. Niet dat alles wordt opgelost. Wel dat iemand, ergens, zich voor het eerst een stukje minder alleen voelt.
Waarom ik dit blijf doen
Ik promoot geen ontrouw. Dat vraagt men me weleens, met enig wantrouwen, als ik vertel over mijn werk als “ontrouwexpert.” Wat ik wél geloof, is dat het verzwijgen van dit onderwerp — in welke rol dan ook — mensen jarenlang vastzet in schaamte die niemand verder helpt. Pas als je het hele verhaal onder ogen durft te zien, inclusief de kanten die niet in het nette plaatje passen, kan er iets gaan bewegen. Soms naar elkaar toe. Soms juist uit elkaar, maar dan wel overeind.
Dat Bente er dit keer niet bij kon zijn, doet daar niets aan af — het bevestigt het alleen maar. De pijn werkt nog diep en lang na, het taboe is nog springlevend, ook voor wie er middenin zit. Juist daarom blijf ik dit organiseren, met alle rollen aan tafel, tot er een moment komt waarop ook die laatste stoel vanzelfsprekend gevuld is.
Met grote dank aan:
Maaike Wieringa, auteur De Biecht
Eva van der Veer, coach en begeleider op het gebied van liefde, relaties en scheiding, met als rode draad: ‘Jezelf terugvinden wanneer de liefde en het leven veranderen.’
Bente voor haar bereidwilligheid in dit taboe-thema
Wil je bij een volgend Affaire Café zijn, of wil je weten wanneer de volgende editie is? Meld je aan voor de nieuwsbrief — daar deel ik ook updates over nieuwe data.