Vreemdgaan is een crisis, maar het kan een trauma worden. Welkom lieve luisteraar. Waar je ook bent, in de auto, wandelend met de hond, op de bank, met een kopje thee of koffie, of misschien wel wakker midden in de nacht omdat je hoofd niet stopt met malen, welkom. Vandaag wil ik het met je hebben over iets waar ongelooflijk veel mensen mee rondlopen, maar waar bijna niemand echt open over praat. Dat is voor mij een reden om er wel over te praten.
Ontrouw, met alle aspecten die het met zich meebrengt.
Niet alleen over het vreemdgaan zelf, maar het ook wel eens over wat er daarvoor gebeurt. Split second, de stilte die ontstaat. Maar nu over wat er daarna gebeurt. Want vreemdgaan is in principe niets meer en niets minder dan een relatiecrisis. Maar, met hoofdletters, het kan een trauma worden. En om dat verschil te begrijpen, kan dat misschien bepalen hoe jij hier uiteindelijk uitkomt. Alleen, of samen, helemaal kapot, of juist ontzettend veel sterker.
Ik heb er heel lang over na moeten denken toen onze PR dame, Marjo, die ons boek Sterker Na Ontrouw aan de man brengt en bracht, met het idee voor het Affaire Café op de proppen kwam, was mijn eerste reactie, ‘nee, dat gaat nooit werken. Er zit zoveel schaamte op dit onderwerp.’
Mensen komen toch nooit online of in real life samen om hierover te praten.
En toen dacht ik uiteindelijk iets belangrijks. Ik heb zelf ook ooit die eerste stap gezet. Niet als de relatietherapeut, maar wel als mens, als Annetje Burgers.
Als Annetje Burgers zat ik in een begeleiding ongeveer jaren geleden met een man en een vrouw. En die vrouw die vertelde dat zij haar man had bedrogen en tegelijkertijd vertelde ze uiteindelijk haar eigen verhaal. En terwijl ik luisterde gebeurde er iets. Ik herkende mezelf in haar, niet letterlijk haar hele situatie, maar wel de verwarring, de leegte, de zoektocht, het gevoel. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?
En de volgende dag zat ik achter mijn laptop. En ik begon. Ik begon met de podcastserie Ontrouw wat nu? Een serie van veertien afleveringen en toen ik bij de achtste kwam dacht ik van, moeten we het nou weer over ontrouw hebben? Nu weet ik het wel. Maar ik ging door. Zodat die veertien afleveringen uiteindelijk veel meer werden. En steeds meer mensen vonden hun weg naar mij. Koppels, degenen die vreemd gingen, bedrogen partners, derden. Uiteindelijk kwamen er tot op de dag van vandaag zo’n bijna 350.000 beluisterde items op de lijst te staan.
Ik ging ook naar voor consulten, naar collega’s. Familieopstelling, zelfonderzoek, een EMDR. En zo ben ik bezig gebleven en uiteindelijk kwam daar ons boek Sterker na onthou. Een lang verhaal kort. Ik had dat boek nooit kunnen schrijven. Ik had ook nooit zoveel mensen op dit gebied kunnen helpen als ik niet ooit een eerste stap had gezet. Een stap terug naar mezelf. Wie ben ik? Waarom ga ik vreemd? Echt ten diepste, waarom doe ik dit? Waarom heb ik dit gedaan? Vooral dat, waarom heb ik dit gedaan? Want ik doe het niet meer.
Een stap richting antwoorden. Een stap richting verantwoordelijkheid. En eerlijk, ik denk dat ik daardoor echt, echt een betere versie van mezelf ben geworden. En absoluut niet perfect. Maar wel eerlijker, rustiger, meer bewust. Misschien kan ik het ook wel wijzer noemen en in ieder geval ouder. En misschien is dat ook wel precies waar herstel echt begint. Bij de zoektocht naar de antwoorden. Bij eerlijker, radicale eerlijkheid. Meer bewust zijn. En dat betekent in het echte leven ook wel veel vertragen en afvragen. Wat is van mij? Wat is van de ander? Wat voel ik? Wat wil ik? En juist dat vertragen, dat blijkt zo goed te zijn.
Om een geduchte, ja tegenstander wil ik niet zeggen, maar wel heel bewust te zijn van reflexen vanuit je brein en de manier waarop je zelf wil leven. Waarop ik wil leven. En dat is echt wel waar het herstel begint. Wie ben je? Hoe wil je leven? En wat kan je leren over jezelf? En hoe kun je dat wat er gebeurt, welke crisis dan ook, maar in dit geval van mij en in jullie geval als luisteraar, de situatie van ontrouw, in welke rol dan ook, dat het echte herstel daar begint naar niet alleen naar groei, maar ook naar een transformatie en naar een nieuwe way of life. Hoe groot of hoe klein je dat ook wil maken. Maar niet per schuld, maar bij bewustwording. En ja, uiteindelijk gaan we het dan toch doen.
Het Affairecafé. Online. Veilig. Zonder oordeel. En als je wilt, volledig anoniem.
Wat weet ik van je? Ik weet alleen het e-mailadres waarmee je je aanmeldt. En niemand krijgt dat e-mailadres van mij. Het enige, de dag ervoor, het café, stuur ik je een uitnodiging. Maar in principe heb je al een uitnodiging, maar ik stuur het dan toch nog voor de zekerheid. En waarom ga ik het dan toch doen? Omdat er in Nederland bijna geen plek bestaat waar het hele verhaal verteld mag worden. Want in de driehoek van ontrouw, degene die bedrogen is, degene die vreemd gaat, en de derde, leidt met een lange ei uiteindelijk iedereen. De een leeft met verraad, het zich niet houden aan afspraken, het zich ellendig voelen, niet weten wat er mee aan te moeten. De ander leeft met schuld, met zichzelf kwijt zijn, met verdriet, met woede. Ik herhaal hem nog maar een keer, want dat is denk ik het meest vreselijke wat ik in deze situatie gehoord heb en wat ik ook ervaar, is het compleet jezelf kwijt zijn en niet meer weten waar je staat, wie je bent, wat je voelt.
En de derde vaak met verborgens verdriet en schaamte en ook stille rouw en ook afwijzing als je van de een op de andere dag geamputeerd wordt uit het leven van jouw grote liefde waarvan je dacht dat je alles was en dat je alles betekende. En van tevoren kan je niet inschatten hoe dat voelt als dat gebeurt.
En ondertussen, in al jouw pijn en verdriet, roept de buitenwereld vaak vooral, als het jou overkomt, ga je toch weg? Oh, wat erg. Hoe kan je dat doen? Hoe kon je dat doen? Hoe kon je als derde je mengen in een gezin? Hoe kon je vreemd gaan terwijl jullie al dertig jaar het voorbeeld zijn van goede relaties in onze familie? Maar zo simpel is het bijna nooit. En juist daarom wil ik ook vandaag met je praten over het verschil tussen een crisis en een trauma. Want dat verschil is enorm belangrijk. Een crisis is ontzettend heftig. Een crisis zet je wereld op z’n kop. Je huilt, je slaapt slecht, je voelt paniek, woede, verdriet, ongeloof. Maar binnen in die crisis blijft er diep van binnen nog een gevoel bestaan van, ik kan hier doorheen bewegen.
Dit tegenover een trauma. Een trauma ontstaat wanneer je zenuwstelsel zich niet meer veilig voelt. Wanneer je voortdurend aan staat. Wanneer je voortdurend blijft zoeken, blijft controleren, blijft scannen. Wanneer je bijna niet meer eet, wanneer je bijna niet meer slaapt. Wanneer je de beelden in je hoofd blijft zien die niet kunnen stoppen, die jij niet kunt stoppen en die niet gestopt kunnen worden. Of wanneer je juist helemaal niks meer voelt. Veel mensen denken dat trauma alleen ontstaat door wat er gebeurd is. Maar vaak ontstaat trauma ook door wat er na die ontdekking gebeurt. Je partner blijft liegen. Of je partner heeft lange tijd gelogen. Je partner gaslight je. Dat betekent dat je de schuld krijgt dat je jaloers beticht wordt, dat je als wantrouwig beticht wordt terwijl jouw eigen gevoel echt goed is en het zo is zoals jij het voelt. Door geen antwoorden te krijgen. Door iemand die ineens emotioneel verdwijnt en jou laat zitten met de gebakken peren. Bekijk het maar, ik wil er niet meer over praten.
Trauma krijg je ook door maanden in onzekerheid blijven hangen. Door geheimen die blijven doorsudderen waar je je vinger niet op kan leggen, omdat je partner ook niet echt heel duidelijk is. Dus daarom zeg ik vaak, vreemdgaan is een relatiecrisis. Maar slechte crisisbegeleiding, en geheel samen met dat je partner geen verantwoordelijkheid en geen emotionele volwassenheid laat zien, kan er een trauma van maken. Ook als er al een trauma onder zit. Als je in je jeugd een vechtscheiding hebt meegemaakt van jouw ouders, of een ander trauma. En dat geldt voor beide partners overigens, wat ik aan het vertellen ben. Voor degene die vreemdging betekent dat bijvoorbeeld dat je eerlijk wordt, radicale eerlijkheid, dat je stopt met halve waarheden, dat je verantwoordelijkheid neemt, dat je begrijpt Dat transparantie in alles wat je doet, in ieder geval tijdelijk, echt noodzakelijk is. Dat je niet boos wordt op de pijn van de ander. En dat je niet eist dat de ander er nu maar eens overheen moet zijn.
Maar ook voor als jij bedrogen bent is er een belangrijke verantwoordelijkheid. En let op. Ja, ik weet dat deze soms heel ingewikkeld klinkt. Want je hebt volkomen 100% gelijk, jij hebt dit niet veroorzaakt. Nee, jij bent niet verantwoordelijk voor de keuze die jouw partner gemaakt heeft. Maar let op, je bent wel verantwoordelijk voor je eigen herstel. Mijn advies is dan ook, geef nooit volledig de sleutel van jouw eigen gezondheid aan iemand anders. Want als jouw hele stabiliteit afhangt van of jouw partner jou gerust stelt, of jouw partner de appjes laat zien die binnenkomen, of jouw partner genoeg sorry zegt, of jouw partner precies doet wat jij nodig hebt, dan blijf je op een bepaalde manier gevangen in afhankelijkheid. En afhankelijkheid voelt zelden veilig. Sterker nog, extreme afhankelijkheid maakt de relaties vaak instabieler. En Mensen vergeten dat soms. Want als je volledig instort en alleen nog leeft vanuit controle, angst en bevestiging zoeken, dan raak je langzaam en soms ook heel snel jezelf kwijt. En dat is precies waarom herstel na ontrouw niet alleen gaat over blijven of weggaan.
Het gaat over wie word jij in deze crisis? Kun jij jezelf blijven vasthouden? Kun jij grenzen leren voelen en aangeven? Kun jij verantwoordelijkheid nemen voor jouw eigen zenuwstelsel wat echt topsport is? Kun jij hulp vragen? Kun jij voelen wat je nodig hebt? En dat is precies waarom ik denk dat het Affaire Café zo ontzettend belangrijk kan zijn. Omdat de eerste stap vaak niet meteen therapie is. De eerste stap is vaak horen dat je echt niet gek bent. Horen dat jouw reacties normaal zijn. En horen dat jouw obsessieve denken begrijpelijk is. En horen dat jouw verdriet echt is.
En horen dat jouw schaamte echt heel menselijk is. Het affairecafé is geen plek waar iemand wint of verliest. Niet de vreemdganger tegen de bedrogenen. Niet de bedrogenen tegen de derden. Maar een plek waar we proberen te begrijpen, wat gebeurt hier eigenlijk echt? Waarom raakt dit zo diep? En waarom blijven sommige mensen hangen in driehoeken? Waarom wordt de één hyperalert en de ander juist afgesloten? Waarom wordt de één een high-end detective en de ander vermijdend? En vooral, hoe voorkom je dat deze crisis je leven volledig overneemt en jou traumatiseert? Want dat zie ik helaas ook gebeuren. Mensen blijven jaren hangen in controleren, vergelijken, zoeken, straffen, uitleg eisen die nooit voldoende voelt. En ondertussen staat hun eigen leven stil.
Herstel betekent niet dat je alles goed moet praten. Herstel betekent ook niet dat je bij elkaar moet blijven. Herstel betekent dat je weer terugkomt bij jezelf. En dat leert je voelen. Wat is voor mij nog gezond? Wat heb ik nodig? Wat zijn mijn grenzen? En wat wil ik nooit meer? En wie wil ik worden na deze crisis? En hoe ga ik dat doen? Want uiteindelijk geloof ik hier echt in.
Het cadeau tussen aanhalingstekens dat soms uit een goed uitgepakte ontrouwcrisis ontstaat, is niet alleen relatieherstel. Het is een innerlijke groei naar transformatie. Het is nieuw leiderschap in liefde. Het is een relatie 2.0 of een versie 2.0 van jezelf. Waardoor je nieuwe, misschien wel andere, keuzes gaat maken. Bewuster. Eerlijker. Emotioneler volwassen. Beter in staat om te communiceren. Beter in staat om te begrenzen. Beter in staat om echt lief te hebben. En in mijn praktijk betekent dat gelukkig heel vaak samen verder. En soms betekent het ook wel eens heel gelukkig uit elkaar. Met liefde erkennen dat de ander niet mee kan in die groei. Want let wel, innerlijke groei is super. Want dat geeft een kans op relationele groei. Maar als jouw partner daartoe niet in staat is, en kan in alle rollen, dan kun je met liefde erkennen dat de ander niet mee kan in die groei. Want relationele groei, dat krijg je echt door het sommetje 1 plus 1 is 2 op te tellen. Maar ook als je met liefde kan erkennen dat de ander niet mee kan in die groei. Zelfs dan kun jij als persoon sterker uit deze crisis komen.
En dat is waarom het Affaire Café er wel komt. Niet, ik benadruk niet om vreemdgaan te normaliseren. Niet om het goed te praten. Maar om mensen een plek te geven waar de chaos weer een beetje richting krijgt. Waar pijn woorden krijgt en waar schaamte zachter wordt. En hopelijk het meest ook waar inzicht ontstaat. En misschien wel het allerbelangrijkste waar je ontdekt dat je niet alleen bent. Dus misschien is dit jouw eerste stap. Misschien luister je nu voor het eerst en denk je, ik weet nog niet wat ik moet doen. En dat hoef je ook vandaag niet te weten. Maar misschien hoef je het ook al langer, ook niet langer, helemaal alleen te dragen.
Je bent van harte welkom in het Affaire Café. De eerste is op Hemelvaartsdag 14 mei, donderdag 14 mei om acht uur in de avond. En wat je daarvoor moet doen is naar de website gaan www.ondrouwexpert.nl en daar in de taakbalk staat het Affaire Café en meld je aan. Er zijn mensen die ervoor geweest zijn en samen maken we daar een mooie opening van, van het Affaire Café.
AANMELDEN HET AFFAIRE CAFE: https://ontrouwexpert.nl/het-affaire-cafe/
lieve groet,
Annette